In het hart van de Amsterdamse Kolenkitbuurt herschrijft een groep vrouwen hun toekomst – maaltijd voor maaltijd. Aan het roer van deze transformatie staat Kolenkitkoks, een sociale onderneming die onbenut talent omzet in een recept voor financiële onafhankelijkheid.
Opgericht door dr. Eline Hansen en Ellen Schepers gaat Kolenkitkoks veel verder dan traditioneel cateringwerk. Het is een platform voor vrouwen – veelal met een migratieachtergrond en langdurig afhankelijk van de bijstand – om te leren en uiteindelijk hun eigen onderneming te starten. Hun aanpak is eenvoudig maar krachtig: financiële stabiliteit komt eerst, zodat er rust ontstaat, en van daaruit groeit de rest.
Van Veldwerk naar Onderneming
Kolenkitkoks ontstond op natuurlijke wijze tijdens het onderzoek van Eline aan de Universiteit van Amsterdam. Terwijl ze samenwerkte met vrouwen in de informele economie, zag ze een patroon: het gebrek aan toegang, niet culturele verschillen, ondermijnde de sociale cohesie.
Tijdens de corona pandemie verslechterde de situatie, omdat de vrouwen met wie zij werkte nog kwetsbaarder werden door het ontbreken van bescherming in informeel werk. Samen met een groep vrouwen begon Eline huisgemaakte maaltijden te verkopen vanuit de lokale KolenkitKas. De vraag explodeerde en al snel verzorgden ze catering voor buurtactiviteiten en culturele organisaties. Toen sloot Ellen zich aan, met operationele know-how, sterke verbinding met de missie en een scherp oog voor kansen.
Wat begon als een grassroots initiatief groeide snel uit tot een sociale onderneming. Tegenwoordig is Kolenkitkoks een erkende cateraar en, belangrijker nog, een springplank naar ondernemerschap voor vrouwen die eerder geen toegang het formeel werk hadden.
Kracht in Netwerken: hun plek vinden in het Voedselecosysteem
Aanvankelijk werkte Kolenkitkoks meer met welzijnsorganisaties dan met de voedselketen zelf. Dat veranderde toen zij deelnamen aan het Food Chain Accelerator (FCA) programma van Impact Hub. “Voor FCA voelden we ons eigenlijk geen onderdeel van het voedselsysteem,” vertelt Ellen. Het betreden van een ruimte met voedselondernemers, productontwikkelaars en startups in de circulaire economie gaf een nieuw perspectief. Hoewel hun model er heel anders uitzag dan dat van de anderen, was het waardevol om onder gelijkgestemden te zijn die de taal spraken van business, product-market fit, impact en opschalen. Het ontmoeten van de andere deelnemers gaf hen het gevoel gezien en gehoord te worden. “Elke week kwamen we terug en werden we echt erkend. Dat gevoel van wederzijds begrip was heel belangrijk.”
Het netwerk opende ook nieuwe deuren en lopen er inmiddels diverse gesprekken met financiers merkt Ellen op: “Vorige week nog ontmoetten we via iemand van Impact Hub een nieuwe kok.” Van zichtbaarheid vergroten tot nieuwe contacten leggen: het voedselsysteem heeft hen een gevoel van momentum gegeven.
Impact Herdefiniëren: van afhankelijkheid naar waardigheid
In tegenstelling tot andere organisaties die zich uitsluitend richten op training of coaching, zet Kolenkitkoks eerst in op inkomen. “Je kunt niet over persoonlijke ontwikkeling praten als iemand zich zorgen maakt over het betalen van de rekeningen,” zegt Eline. Amal, een moeder van drie uit Jemen, oprichter van MT Yemeni Dish en onderdeel van Kolenkitkoks, deelt: “Ze gaven me de ruimte om te groeien zonder me zorgen te maken over overleven. Het was een gouden kans.” Maar meer dan zakelijke hulpmiddelen bood Kolenkitkoks iets diepers: emotionele steun en een gevoel van gemeenschap. “Met hen heb ik een familie gevonden. Ik kan praten over mijn problemen, zakelijk en privé. Dat is bijzonder,” zegt Amal.
Er is geen ander model zoals dat van Kolenkitkoks in Nederland, waarbij vrouwen via betaald cateringwerk doorgroeien van bijstand naar ondernemerschap. En het model werkt: van de vijftien vrouwen die momenteel actief zijn in het programma, hebben er zeven al een eigen bedrijf gestart. En er komen er steeds meer bij, waaronder Amal. Terwijl zij zich voorbereidt op de officiële inschrijving van haar bedrijf, hoopt ze ook op iets anders: meer zichtbaarheid voor Kolenkitkoks. “Ze stuwen ons vooruit, maar krijgen niet altijd de erkenning die ze verdienen. Ik wil dat zij ook groeien.”
Vooruitkijken en Uitzoomen: Het Grotere Plaatje
De toekomstvisie is duidelijk: een team van vijf mensen dat dertig koks ondersteunt. Met een donatie of zachte lening van €200.000 kan de stichting haar activiteiten uitbreiden met een centrale keuken, een gedeelde ingrediënten hub en een co-werkruimte. De huidige locatie wordt namelijk al krap. Zo kunnen ze het aantal vrouwen in de onderneming verdubbelen. Sommige koks ontwikkelen zelfs hun eigen producten, wat betekent dat Kolenkitkoks binnenkort mogelijk zowel een incubator als een cateraar wordt.
“Groeien is rommelig,” lachen ze. “Daaraan merk je dat het echt is.” Maar naast opschalen streven Eline en Ellen naar iets groters: een verschuiving in hoe we systemen rondom werk, bijstand en participatie vormgeven. “We hebben een oplossing gevonden die werkt,” zegt Eline. “Nu willen we meepraten. Als iets werkt, dwing het dan niet in een kapot systeem, maar pas het systeem aan.” Kolenkitkoks schaalt niet alleen een bedrijf op, het biedt een werkend alternatief voor verouderde bijstandsmodellen.
Samenwerken, Partneren of Catering Bestellen?
Ontdek meer over Kolenkitkoks en proef hoe sociaal ondernemerschap eruit kan zien. Ze staan altijd open voor samenwerkingen en zijn op zoek naar investeerders met een open blik om hun missie te steunen.
Lees meer op www.kolenkitkoks.nl of neem direct contact op met Ellen en Eline via info@kolenkitkoks.nl.